Home Negatieve effecten Arbeid Reorganisatie- en bezuinigingsdrang Albert Heijn stuit (weer) op verzet distributie-medewerkers (+)
Reorganisatie- en bezuinigingsdrang Albert Heijn stuit (weer) op verzet distributie-medewerkers (+)
maandag 20 december 2010 01:10
(Met update 28 dec.) Albert Heijn wil zijn marktaandeel fors uitbreiden ten koste van zijn werknemers en frustreert de laatste jaren steeds weer de cao-onderhandelingen. Dit jaar voerden de werknemers van de 8 distributiecentra twee weken lang aktie voor een goede cao. Door hun vasthoudendheid en door de stagnerende bevoorrading van de AH-winkels (met de kerstdagen in zicht), ging de multinational uiteindelijk over stag. Vrijdagmiddag laat lag er een cao-onderhandelingsakkoord op tafel waarover de leden zich volgende week uit zullen spreken.


(Update 28 dec.: De leden van FNV Bondgenoten en de CNV Dienstenbond hebben ingestemd met het onderhandelingsakkoord. Zie resp. “Overwinning werknemers AH distributiecentra bekroond,” FNV Bondgenoten, 21 december 2010 en “Leden unaniem akkoord met nieuwe cao AH Distributie,” 28 december 2010.)


Door: Rob Bleijerveld

Albert Heijn wil zijn marktaandeel [1] fors uitbreiden en zet ondere andere in op verdere flexibilisering van de arbeid en op de reorganisatie van zijn acht distributiecentra (DC's) [2]. Met het doel om daar een deel van het werk te automatiseren, nam het bedrijf destijds veel uitzendkrachten in dienst (vooral Polen). De automatisering kwam niet van de grond, maar het percentage uitzendkrachten is in sommige vestigingen inmiddels wel gestegen naar vijftig procent! Deze uitzendkrachten staan onder zware druk om bepaalde productienormen te halen waardoor er onveilige situaties ontstaan. Ook besteedt AH in toenemende mate werk (zoals al gebeurde bij de productgroepen 'brood' en 'kaas') uit aan andere logistieke bedrijven. Daar worden dan weer uitzendkrachten voor ingezet die onder nog slechtere arbeidsvoorwaarden werken [3].


Cao-onderhandelingen 2010

Albert Heijn frustreert daarbij de laatste jaren steeds weer de onderhandelingen over nieuwe cao's [4]. Zo ook dit jaar.

Op 3 november begonnen onderhandelingen tussen de CNV Dienstenbond/FNV Bondgenoten en de AH-directie over een cao met terugwerkende kracht tot 15 oktober 2010. De bonden eisten verlenging van de cao met 12 maanden, een loonsverhoging van 2,5%, werkgelegenheidsgarantie en funktiebehoud, werkdrukverlaging en meer vaste banen per DC, en stopzetting van uitbesteding [5]. Maar werkgever Albert Heijn weigerde te komen met een reëel tegenbod en zette daarentegen in op een 'modernisering' van de cao dat neerkomt op bezuinigingen en uitkleding in de vorm van uitbesteding van werkzaamheden. FNV-onderhandelaar Marcel Nuyten hierover: "Eigenlijk wil de werkgever geen cao-afspraken maken. Daar komt het op neer" [6]


En aktie

Vanaf 1 december werden er vakbondsbijeenkomsten in de DC's gehouden waarbij bleek dat er voldoende aktiebereidheid was om druk op AH uit te gaan oefenen. De vakbondsleden in Nieuwegein en Pijnacker trapten af met een demonstratieve aktievergadering buiten de productiehal op 1 december [7]. Op maandag 6 december volgde een petitie van werknemers in Geldermalsen aan hun locatiehoofd gericht tegen het slechte werkklimaat (intimidatie van vakbondskaderleden, dwang en 'commando-management') en voor een normale behandeling en meer waardering voor hun werk [8]. En op 8 december volgde een ultimatum aan Cees van Vliet, directeur Logistiek bij AH door een delegatie van werknemers van alle DC's, luidruchtig ondersteund door 120 collega's op de stoep voor het hoofdkantoor van Albert Heijn in Zaandam. Woordvoerder Appelman: "We komen het ultimatum zelf brengen, want ook de werknemers zijn het huismerk van Albert Heijn. We zijn trots op het merk en werken zeker nu extra hard om de bevoorrading van de winkels soepel te laten verlopen. Het enige wat wij vragen is waardering voor onze inzet." De vakbondsleden stonden op dat moment klaar om in aktie te komen en hun ultimatum aan Albert Heijn liep op vrijdag 10 december om 14 uur af [9].



AH werkt niet mee

Nadat AH het ultimatum heeft laten verlopen zonder enige reaktie, worden er kort daarna spontane werkonderbrekingen gehouden in een aantal vestigingen. In totaal legden vrijdagmiddag 10 december circa 500 werknemers het werk spontaan neer [10].

Op maandag 13 december biedt een delegatie van 25 georganiseerde werknemers van distributiecentrum Pijnacker een petitie aan aan de DC-manager. De petitie is getekend door ruim tweehonderd werknemers. Zij eisen de intrekking van een opjaagbonus voor de (Poolse) uitzendkrachten.

In de dagen daarna volgden meer (en langere) werkonderbrekingen.

Op 15 december leggen aan aantal DC-medewerkers in een openbare brief uit waarom ze staken en waarom meer vaste banen gecreëerd moeten worden voor mensen met een tijdelijk of uitzendcontract. Deze brief is tegelijertijd ook een vorm van solidariteit met de vele Polen die onder slechte omstandigheden in de DC's werken maar zeer kwetsbaar zijn als ze hun mond open doen [11]. Uit interviews blijkt ondertussen dat de meerderheid van AH-klanten achter de aktievoerders staat [12].



Hervatting van de besprekingen

Woensdagmiddag 15 december worden de cao-onderhandelingen tussen FNV Bondgenoten/CNV Dienstenbond en de AH-leiding hervat. Ruim 400 DC-werknemers demonstreert dan voor het hoofdkantoor van AH in Zaandam [13]. Na zeven uur praten blijkt de AH-directie echter "geen millimeter" te willen afwijken van haar desinvesteringsagenda. Het concern weigert afspraken te maken over het stoppen met uitbesteden van productielijnen en het omzetten van 300 flexbanen in vaste banen. Daarop besluiten werknemers in Zaandam, Pijnacker, Tilburg en Geldermalsen om hun stakingen voor onbepaalde tijd voort te zetten [14]. Het aantal stakingswilligen groeit door de onverzettelijke houding van Albert Heijn.



Mislukte poging om staking te breken

Op dat moment doet AH nog een poging om het tij te keren door de stakingsbereidheid in Geldermalsen te breken. Terwijl - volgens AH - in alle DC's nog delen van de dag- en nachtploegen doorwerken, ligt het werk in Geldermalsen sinds donderdagochtend volledig stil. Geldermalsen heeft een spilfunctie in de bevoorrading van de andere distributiecentra, waardoor de akties daar direct de andere DC's treffen. Sander van der Laan, Chief Operations Officer Ahold Europe, bezoekt de vestiging hoogstpersoonlijk, en volgens FNV-vakbondsbestuurder Nuyten wordt dit als zeer intimiderend ervaren [15].

Ahold liet op 16 december ook weten juridische stappen tegen de vakbonden te overwegen. In een aantal winkels waren namelijk een aantal artikelen niet meer verkrijgbaar. "We zullen de rechter vragen om de stakingen te verbieden als de schade onevenredig groot wordt. Daarnaast zullen we naar de rechter stappen als vakbondsleden werkwilligen blijven tegenhouden, zoals eerder is gebeurd", aldus Ahold-woordvoerder Hellendoorn [15].

Verder waren er geruchten over het (illegaal) inzetten van uitzendkrachten door AH om het werk van de stakers in de DC's over te nemen [15], en over het onder begeleiding van potige beveiligers [16] binnenlaten van een aantal van deze inhuurkrachten in Geldermalsen. AH ontkende en vakbondsbestuurders die deze berichten op 17 december natrokken in DC Geldermalsen, constateerden dat daar geen sprake was van besmet werk door uitzendkrachten [17].



Akkoord

Uiteindelijk geeft het concern op vrijdagmiddag 17 december toe aan de bonden en stakers om "lege schappen in de aankomende kerstperiode te voorkomen."

De FNV Bondgenoten meldde op haar site dat er nu eindelijk een onderhandelingsakkoord op tafel ligt [18].

Er zijn volgens de bond afspraken gemaakt over de werkzekerheid, over de omzetting van flexcontracten in vaste contracten en over het loon. Ook zal het huidige aantal banen bij de DC's intact blijven en zullen de vervangende banen gelijkwaardig van aard zijn. Tweehonderd mensen met een contract voor bepaalde tijd of uitzendcontract krijgen een vaste aanstelling. En uiterlijk op 1 april 2011 zal er een duurzame oplossing komen voor de inzet van uitzendkrachten in de DC's [19]. De looptijd is twee jaar en gaat met terugwerkende kracht in per 15 oktober 2010. De werknemers krijgen in die periode tweemaal een loonsverhoging van 2 procent, een per 1 januari 2011 en een per 1 januari 2012.

De akties worden opgeschort, hangende goedkeuring van de leden van bond. Die zullen zich volgende week uitspreken over het resultaat.



Achtergrond: marktaandeel, reorganisatie en bezuinigingen

Op de achtergrond bij deze cao-onderhandelingen speelt de inzet van Albert Heijn om een reorganisatie door te voeren bij de distributiecentra om "aan de vraag van de markt" te kunnen blijven voldoen. Die reorganisatie is gebaseerd op een meer flexibele inzet van het vaste personeel en een andere "funktiestruktuur" (goedkoper), het aantrekken van meer uitzendkrachten en mensen met een tijdelijk contract (goedkoper, stukloon, snel te vervangen of te lozen) en het uitbesteden van bepaald werk aan andere bedrijven (goedkoper). De houding van het bedrijf bij cao-onderhandelingen en bij de uitvoering van sociale plannen (zoals bij de overgang van C1000-medewerkers naar AH in 2008 [20]) lijkt vooral te zijn ingegeven door een bezuingingsdrang.

In augustus 2009 roepen FNV Bondgenoten en CNV Dienstenbond Albert Heijn de toenmalige Chief Operating Officer Ahold Europe, Dick Boer, in een open brief op verantwoordelijkheid te nemen richting het AH-personeel. Volgens de bonden is Albert Heijn hard op weg om de factor arbeid in de supermarkt - en door haar dominante positie ook in de hele supermarktbranche - uit te hollen. Het personeelsbeleid is teveel gericht op "zo efficiënt mogelijk" en op "flexibiliteit" in plaats van op "kwaliteit" en "toekomstperspectief".

Om marktleider te blijven, drukt Albert Heijn waar mogelijk de kosten en zo wordt de slogan "het alledaagse betaalbaar, het bijzondere bereikbaar" wel heel wrang voor de werknemers, aldus de bonden. Ze vervolgen: "De afgelopen jaren heeft de aanpassing van de winkelorganisatie door Albert Heijn verstrekkende gevolgen gehad voor de werknemers. Verkoopspecialisten werden teamleider, een functie die hen werd opgedrongen en waarvoor andere vaardigheden vereist zijn. Daarnaast worden de verkoper en caissière steeds meer vervangen door werknemers uit een lagere functieschaal. Deze zijn goedkoper, maar verrichten wel hetzelfde werk als een verkoper of caissière. Na drie tijdelijke contracten krijgen werknemers geen vaste aanstelling en het aantal 'kleine uren'-contracten neemt fors toe." FNV Bondgenoten en CNV Dienstenbond wezen in hun brief op de noodzaak tot investeren in de toekomst van de supermarktbranche en willen samen met Albert Heijn werken aan een gezonde branche die perspectief biedt voor werknemers [21].


Sociaal Kader


Op 23 september 2010 meldde de CNV Dienstenbond [22] dat er - na ruim een jaar van aandringen, masseren en onderhandelen met AH - eindelijk een Sociaal Kader (SK) is afgesproken om de sociale en financiële nadelen van de reorganisatie (onder de noemer Way of Working) op te vangen. CNV: "Voor veel medewerkers blijft het onduidelijk wat er allemaal gaat veranderen in de DC’s. Dat brengt een hoop onrust met zich mee. Met dit SK wordt een deel van de onrust weggenomen doordat hierin staat beschreven wat er met medewerkers gebeurt op het moment dat functies wijzigen of vervallen. Het belangrijkste uitgangspunt is dat aan alle medewerkers behoud van werk wordt geboden."

"Veel medewerkers willen weten wat de toekomst voor hen in petto heeft; hoe ziet hun functie eruit, welke taken nog wel en welke niet, hoe is de doorstroming, hoe zien teams eruit, etc, etc. Medewerkers vinden de informatievoorziening van AH daarover onvoldoende, men heeft er geen zicht op wat er gaat veranderen. Bovendien is de positie van verschillende medewerkers ook niet dezelfde; er zijn medewerkers die impliciet de druk voelen om te vertrekken, medewerkers die al andere werkzaamheden hebben, medewerkers die nog helemaal niet weten wat hen te wachten staat (Transport/expeditie). Al met al een onduidelijks situatie" [23].


Ondanks hun onzekere toekomst hebben de DC-werknemers zich in elk geval offensief en aktief opgesteld zodat er tenminste een redelijke cao is uitgesleept. In maart volgt de volgende ronde....


Noten:

[1] Volgens de Nationale Franchisegids (onbevestigd bericht) wil Ahold 20% van de totale Nederlandse retailmarkt (food en non-food) in handen krijgen. Nu is dat nog 15%. Deze uitbreiding zal vooral plaatsvinden in non-food sector omdat verdere groei in de food (=levensmiddelen) door overnames geblokkeerd zal worden door de Nederlandse Mededingingsautoriteit (NMa). Zie: "Ahold wil twintig procent aandeel retailmarkt,” Nationale Franchisegids, 23 november 2010.
[2] De distributiecentra zijn gevestigd in De Meern, Rotterdam, Geldermalsen, Nieuwegein, Pijnacker, Tilburg, Zaandam en Zwolle. Ze bevoorraden de ongeveer 800 AH-winkels en er werken circa 3000 vaste krachten en 1500 uitzendkrachten.[3] "Staking: zowel vast als flex wil werkzekerheid bij AH," FNV, 15 december 2010;
[4] Zie bijvoorbeeld "Stakingsdreiging bij Albert Heijn distributiecentra," FNV, 26 november 2008 en "Onderhandelingsresultaten cao AH Distributie," CNV, 4 december 2009.
[5] Zie onder andere: "Nieuwsbrief Albert Heijn Distributie 1," FNV, 8 november 2010 en "Nieuwe cao AH Distributie nog ver weg!," CNV, 4 november 2010.
[6] "Cao-onderhandelingen AH Distributiecentra vastgelopen," FNV, 24 november 2010. FNV BG: "Uit de onderhandelingen blijkt dat wat AH "moderniseren" noemt, feitelijk neerkomt op bezuinigen. Er wordt niet geïnvesteerd in personeel en/of automatisering. En om de productiviteit goedkoop en snel te laten stijgen, zet AH steeds meer goedkopere, flexibele (uitzend)krachten in. Er komt zo weinig terecht van de "vrijheid en zekerheid voor parttimers en fulltimers" die AH op zijn site belooft."
[7] "Laat Albert Heijn nu zijn ware gezicht zien?," FNV, 1 december 2010.
[8] "Werknemers AH distributiecentrum Geldermalsen willen respect en waardering," FNV, 3 december 2010
[9] "Werknemers zijn het huismerk maar Albert Heijn geeft niet thuis," FNV, 7 december 2010 en "CNV Dienstenbond stelt ultimatum aan Albert Heijn," CNV, 8 december 2010.
[10] Zie de berichtgeving op de FNV-site en CNV-site.
[11] "Staking: zowel vast als flex wil werkzekerheid bij AH," FNV, 15 december 2010.
[12] "Eerste indruk van reakties klanten van Albert Heijn," FNV, 13 december 2010. Zie ook deze video.
[13] "AH-werkers schreeuwen in Zaandam," Stentor, 16 december 2010.
[14] "Werknemers AH distributiecentra staken voor onbepaalde tijd," FNV, 16 december 2010.
[15] "Albert Heijn overweegt juridische stappen tegen vakbonden vanwege stakingen," Foodholland, 17 december 2010 en "Albert Heijn wil vrijdag nog cao-akkoord," Levensmiddelenkrant, 17 december 2010.
[16] Aldus een niet-bevestigd bericht van Omroep Gelderland dat werd overgenomen door Regionieuws ("Geldermalsen - 'Knokploeg ingezet bij staking AH') en de Spits (" 'Knokploeg bij staking AH' ").
[17] "Update: Stakingen AH gaan door; geen CAO-overleg," FD, 17 december 2010.
[18] "Cao-onderhandelingsresultaat dankzij inzet werknemers AH distributiecentra," FNV, 17 december 2010.
[19] Nuyten: "Laat wel duidelijk zijn dat we hier bovenop gaan zitten. Ligt er 1 april geen afspraak over een brede kwaliteitsagenda, dan gaan we AH keihard houden aan de norm van maximaal 23 procent uitzendkrachten die nu in de cao staat."
[20] "Albert Heijn wil afspraken Sociaal Kader eenzijdig wijzigen," CNV, 23 december 2008.
[21] "Albert Heijn moet weer een behoorlijke werkgever worden," FNV, 7 augustus 2009. De Open brief is hier te vinden op.
[22] "Behoud van werk centraal in Sociaal Kader AH DC," CNV, 23 september 2010.
[23] "Leden AHDC stemmen in met sociaal kader," CNV, 19 oktober 2010.

AddThis Social Bookmark Button
 

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

 

RSS Feeds