Home Negatieve effecten Anders 5 maart, A'dam: NoWasteDinner (campagne tegen verspilling in de voedselketen)
5 maart, A'dam: NoWasteDinner (campagne tegen verspilling in de voedselketen)
zondag 03 maart 2013 22:33

Een Britse activist tegen voedselverspilling is op 5 maart te gast bij FoodGuerilla in Amsterdam voor actieoverleg, een NoWasteDinner en een publieksoptreden. Vorige maand sprak hij nog met groentetelers in Kenia die wekelijks een groot deel van hun oogst moeten weggooien wegens de inkoopnormen die Europese supermarkten hanteren. Aansluitend voerde hij met de milieupoot van de VN actie in Nairobi: een grote groep milieuministers uit de hele wereld kreeg een heerlijke 5-gangen maaltijd voorgeschoteld van die overschotten.



(door Rob Bleijerveld)

Activist Tristram Stuart van Feeding the 5000 komt deze week naar Amsterdam op uitnodiging van FoodGuerilla. FoodGuerilla is een nieuw platform van de NCDO dat "verschillende initiatieven op het gebied van voedselzekerheid steunt en verbindt, en dat zorgt voor een buzz om ons voedselsysteem duurzaam te vernieuwen". 'Feeding the 5000' is een Brits concept waarbij duizenden mensen tegelijk van goed voedsel kunnen genieten dat anders zou zijn weggegooid.

Op 5 maart voert Stuart 's middags een brainstormoverleg met FoodGuerilla-simpatisanten om een "guerrilla-actie voor te bereiden die voedselverspilling voor eens en voor altijd op de kaart zet". 's Avonds is er een ondermeer een No Waste Dinner waar iedereen kan aanschuiven (inschrijven via deze weblink)  en een publieksoptreden.


Verspilde oogst in Kenia

Anti-verspillingsactivist Tristram Stuart bezocht begin februari een aantal groentetelers in Kenia. Hun groenten worden voornamelijk opgekocht door grote Europese supermarktketens. Maar de opkopers zijn volgens Stuart behoorlijk kieskeurig en kopen alleen groente en fruit die qua kleur, vorm en maat overeenkomen met wat zij denken dat de klant wil kopen. Dus geen kromme bonen of wortels en geen broccoli die niet mooi groen zijn. Het gevolg is dat er grote hoeveelheden voedsel worden weggegooid hoewel ze geschikt zijn voor menselijke consumptie.

Bij een van de bezochte telers is dat wekelijks 40.000 kilo (40% van zijn oogst). Deze man levert aan een Britse supermarktketen. Voordat zijn snijbonen naar de Uk worden vervoerd moet hij eerst eenderde van de lengte van al die bonen af laten snijden. Want de verpakkingen van de retailer zijn alleen geschikt voor korte en rechte stukken boon. Ook een deel van de andere groenten die hij teelt - zoals broccoli, suikererwt en peultjes - belandt bij het afval; ze blijken de "verkeerde" kleur, grootte of vorm te hebben.

Die 40 ton 'afval' is voldoende om 250.000 mensen van een maaltijd te voorzien. Van al het in Kenia geproduceerde voedsel wordt 10-15% (en soms meer) weggegooid vanwege de "cosmetische normen" van Europese supermarkten. En Kenia is een land waarin 3 miljoen mensen afhankelijk zijn van voedselhulp en waar velen te weinig eten hebben. Daarbij: het weggooien van voedsel betekent ook een grote verspilling van water, energie, kunstmest en land.


Kritiek op supermarkten

Het gaat niet alleen om de cosmetische normen van supermarkten zegt Stuart. De telers voelen de onevenredig grote macht van de retailers ook op andere wijze (1). Het komt bijvoorbeeld regelmatig voor dat de inkoopburo's van de supermarkten hun leveringsopdracht op het allerlaatste moment intrekken. Zelfs als de gewassen al zijn geoogst. De boeren (en exporteurs) krijgen geen schadevergoeding en hebben dan een grote strop. Ze kunnen de groenten niet opslaan; als die niet dezelfde dag nog worden verkocht dan gaan ze verloren. Soms kan een deel ervan worden afgezet op de lokale markt of worden geschonken aan een liefdadigheidsinstelling. Maar in een aantal gevallen dat zelfs verboden volgens bepalingen in de levercontracten!

Hoe dan ook, er blijft vaak een groot deel van de oogst over en dat wordt dan aan dieren gevoerd of het gewoon ligt weg te rotten.
Dit is niet alleen het geval in Kenia, maar ook elders in de wereld. Stuart wijst op voorbeelden van rottende bananen in Ecuador, sinaasappels in Florida en tomaten in Tenerif.

Ook het Britse Institution of Mechanical Engineers leverde onlangs kritiek op de supers. Van de vier miljard ton voedsel die jaarlijks wereldwijd wordt geproduceerd, wordt 30-50% (= 1,2 tot 2 miljard ton) nooit opgegetendoor mensen. Het verdwijnt als afval door ontoereikende oogstpraktijken, opslag en transport en door verspilling door markt en consumenten. Supermarkten hebben een groot aandeel in deze verspilling aldus het rapport (2) dat in januari verscheen.


Supermarket: "We zijn goed bezig"

Britse supermarktketens verwerpen de meeste van deze kritiek. Volgens het British Retail Consortium hebben de retailers een aantal maatregelen getroffen om verspilling tegen te gaan. Een paar van de maatregelen zijn het minder vaak houden van "twee halen, een betalen"-acties, het aanbieden van verschillende portie-formaten, het helpen van consumenten bij hun aankoop, het adviseren over goede opslag thuis en het aanbieden van recepten.

De retailers zouden ook soepeler omgaan met hun standaards voor acceptatie van telersoogst en meer 'misvormde" groenten en fruit accepteren van hun telers en leveranciers. Ze zetten daarnaast in op een meer duurzame productie en werken naar eigen zeggen meer met de telers en leveranciers in de UK en daarbuiten samen om verspilling tegen te gaan.

Ook hebben ze gelobbyed bij de Europese Commissie voor versoepeling van de standaards voor in- en verkoop van groenten en fruit. Volgens Andrew Opie, directeur voedsel en duurzaamheid van de British Retail Consortium, zijn een aantal standaards vier jaar geleden aangepast en zijn de normen recentelijk verder versoepeld. De vermarkting van "misvormde" groenten en fruit in de UK is de laatste jaren gegroeid. Ze worden ook in het goedkopere assortiment aangeboden en daar is - mede door de crisis - zeer veel vraag naar, aldus Opie.

Een woordvoerster van supermarktketen Sainsbury's zei dat het bedrijf de kwestie van voedselverspilling zeer serieus neemt en dat ze er alles aan doen om het probleem te minimaliseren. Een woordvoerder van een andere grote Britse retailer, Tesco, zei dat ook dat bedrijf in zet op het verminderen van voedselverspilling en dat er wordt samengewerkt met de UNEP, de milieupoot van de VN.


afvalbroccoli-UNEP-diner

 

  Foto UNEP: Chefkok Ray Cournede toont in Kenia geteelde broccoli die niet door supermarkten werd
  geaccepteerd.



Internationale campagne tegen voedselverspilling

De UNEP (de milieu-poot van de VN), de FAO (de voedsel- en landbouwpoot van de VN) en de Messe Düsseldorf (Duitse groothandelsmarkt) voeren de "Think-Eat-Save, reduce your footprint"-campagne. Het campagne is onderdeel van de Save Food Initiative waarin naast de FAO en Messe Düsseldorf een groot aantal bedrijven actief is. Er wordt nauw samengewerkt met het "Zero Hunger Challenge"-programma van de VN-top.

De instellingen zijn deze campagne begonnen omdat ze wat willen doen aan het grote dagelijkse verlies aan voedsel dat voor menselijke consumptie geschikt is. Volgens hun schattingen gaat een derde van de wereldwijde voedselproductie verloren tijdens de productie, distributie en consumptie doordat het voortijdig verrot of beschimmelt, of omdat het bewust wordt weggegooid. De helft van dat verlies is te wijten aan verspilling vanwege de normen die supermarkten in de geïndustrialiseerde landen hanteren voor de verkoop aan hun consumenten.

In totaal gaat volgens de UNEP ongeveer 300 miljoen ton aan goed voedsel verloren. Dat is meer dan de totale voedselproductie in geheel Sub-Sahara Afrika (zo'n beetje alle landen ten zuiden van de Sahara)! Het is genoeg om naar schatting 900 miljoen hongerige mensen te kunnen voeden.
(Meer details: http://www.thinkeatsave.org/index.php/about)



Afval-diner in Nairobi

Tijdens een bijeenkomst in Nairobi liet de UNEP een exquise 4-gangen maaltijd serveren aan de honderden milieuministers en diplomaten die daar aanwezig waren voor een conferentie. De maaltijd was samengesteld uit voedsel afkomstig van Keniase telersbedrijven dat normaal gesproken weg zou zijn gegooid. Het campagneteam van "Feeding the 5000" van Tristram Stuart haalde voor de gelegenheid 1600 kg fruit en groenten op bij de telers en bracht dat naar de koks.

"Er is geen enkele economische, ecologische of ethische rechtvaardiging voor de omvangrijke verspilling en verlies aan voedsel, en bij de UNEP doen we wat we zeggen," aldus uitvoerend directeur bij de UNEP, Achim Steiner, hierover, "Met dit diner laten we retailers, consumenten en beleidsmakers zien dat een verandering mogelijk is en dat de enorme hoeveelheid voedsel dat we weggooien niet alleen eetbaar en voedzaam, maar ook heerlijk is."

Tristram Stuart vult aan: "Het is een goed gelegenheid om op deze wijze supermarkten over te halen hun standaards te herzien. Andere manieren van verwerking en vermarkting kunnen ook zorgen voor hogere boereninkomens en een grotere beschikbaarheid van voedsel waar dat het meest nodig is. Dit diner, en de vele andere 'Feeding the 5000'-activiteiten die we hebben ontplooid, hebben als doel het veranderen van houdingen en het naar voren brengen van geschikte praktijkvoorbeelden."


Campagnes:

* Think.Eat.Save. Reduce Your Foodprint
* SAVE FOOD Initiative
* Feeding the 5,000

In Nederland:

* FoodGuerilla
* Eten is om op te eten
* Voedselverspilling - Voeding
* ‘Optimalisatie reststromen en terugdringing voedselverspilling’


* Over "lelijke" groente:
- foto's van "misvormde" groenten
- foto's van "lelijke" groenten
- "Foodwatch pleit voor meer 'lelijke' groenten en fruit in supermarktschap," Foodwatch, 25 oktober 2012.
- "Lelijk wordt hip en hot: UGLY FOOD," TrendTree, januari 2012.


Noten:
(1) Stuart verwijst naar het rapport "The supply of groceries in the UK market investigation" van de Britse Grocery Code Adjudicator (Competition Commission) van april 2008, waarin deze stelt dat grote levensmiddelen-supermarkten hun inkoopmacht misbruiken door hun hoge risiko's en onverwachte kosten af te wentelen op hun leveranciers. Het rapport is hier te vinden.
(2) "Global Food; Waste Not, Want Not - Feeding the 9 Billion: The tragedy of waste",  Institution of Mechanical Engineers, 23 januari 2013.

Bronnen:
- "UK supermarkets reject 'wasted food' report claims," BBC, 10 januari 2013.
- "Think, Eat, Save: UNEP, FAO and Partners Launch Global Campaign to Change Culture of Food
   Waste
," 22 januari 2013.
- "EU supermarkets blamed for Kenya food waste." Al Jazeera, 23 februari 2013.
- "Nairobi-based UN Environmental Program serves food destined for the trash," AFP, 19 februari 2013.
- "Ministers Dine on Food Grown in Kenya But Rejected by UK Supermarkets for Cosmetic Reasons,"
   UNEP, 19 februari 2013
. 
- "Updated: UN leaders chow down on ugly fruit in bid to banish food waste," BusinessGreen, 19 februari
   2013.

- "Dustbin to dinner: ministers served binned food," Seed Daily, 19 februari 2013.
- "Europese supermarkten willen enkel perfect voedsel," IPS, 26 februari 2013.
- "DAMn Food Waste Event 5 maart," Nowastenetwork, 28 februari 2013.
 

AddThis Social Bookmark Button
 

Reacties  

 
0 #1 redactie Supermacht 13-03-2013 15:45
Het Parool meldde op 9 maart dat Amsterdamse consumenten elke dag zóveel voedsel weggooien dat daarvan gemakkelijk 60.000 anderen kunnen leven.
Het gaat grofweg om 20.000 broden, 14.000 literpakken zuivel, 110.000 stuks fruit, 134.000 aardappelen, duizenden kilo's vlees en vis, en tienuizenden kilo's groenten.
Dag eten... Hallo freegans?
Citeer
 

Plaats reactie


Beveiligingscode
Vernieuwen

 

RSS Feeds